Yasir Erkam

Lojistik & Ticaret Sözlüğü

Aranabilir referans

Dış ticaret ve lojistikte sık geçen terimlerin kısa açıklamaları. Ara ya da kategoriye göre süz.

48 terim
A.TRBelge

Türkiye–AB Gümrük Birliği kapsamındaki sanayi ürünlerinin serbest dolaşımda olduğunu gösteren dolaşım belgesi; gümrük vergisi muafiyeti sağlar.

AEO / YYSGümrük

Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü — güvenilir firmalara hızlandırılmış/kolaylaştırılmış gümrük imkânı.

Akreditif (L/C)Ödeme

Letter of Credit — bankanın, şartlar yerine geldiğinde satıcıya ödeme garantisi verdiği en güvenli ödeme yöntemi.

AntrepoGümrük

Gümrük gözetimindeki eşyanın vergileri ödenmeden depolandığı yer (gümrük antreposu).

ARCGümrük

Transit beyanına sistem tarafından verilen tekil referans numarası (Master Reference Number/MRN ile birlikte hareketi izler).

ArdiyeTaşıma

Eşyanın depo/antrepoda bekleme/saklama ücreti.

ATA KarnesiBelge

Eşyanın geçici ithalat/ihracatında gümrük vergisi ve teminat olmadan geçişini sağlayan uluslararası gümrük belgesi (numune, fuar, ekipman).

AWBBelge

Air Waybill — havayolu taşıma senedi (kıymetli evrak değildir, ciro edilemez).

CMRBelge

Uluslararası karayolu taşıma senedi; gönderici, taşıyıcı ve alıcı arasındaki sözleşmeyi ve malın teslim alındığını kanıtlar.

Çeki ListesiBelge

Packing List — koli/palet adedi, brüt-net ağırlık, ebat ve içerik dökümü; yükleme ve gümrük kontrolünde kullanılır.

Dahilde İşlemeGümrük

İhraç edilecek ürünün üretiminde kullanılan girdilerin vergi muafiyeti/iadesiyle ithal edilmesini sağlayan rejim.

DemurajTaşıma

Demurrage — konteynerin limanda/terminalde serbest süreyi aşan bekleme cezası (boş iade gecikmesi).

DetentionTaşıma

Konteynerin liman dışında (alıcıda) serbest süreyi aşan kullanım cezası.

DorseTaşıma

Çekiciye bağlanan yarı römork (tenteli, frigo, lowbed vb.).

EORIGümrük

AB'de gümrük işlemlerinde kullanılan tekil ekonomik operatör kayıt ve kimlik numarası.

ETGBGümrük

Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi — mikro ihracatta (posta/hızlı kargo) kullanılan basitleştirilmiş elektronik beyan.

EUR-MEDBelge

Pan-Avrupa-Akdeniz çapraz menşe kümülasyonu gerektiren hatlar için kullanılan menşe belgesi.

EUR.1Belge

Tercihli menşe ispat belgesi; serbest ticaret anlaşmalı ülkelerde indirimli/sıfır gümrük vergisi sağlar (tarım ürünleri ve PAAMK hatları).

FCLTaşıma

Full Container Load — tek yükleyiciye ait komple konteyner.

FCRBelge

Forwarder's Certificate of Receipt — taşıyıcının/forwarder'ın malı teslim aldığını gösteren belge.

ForwarderGenel

Taşıma işleri organizatörü — yük sahibi adına taşıma, gümrük ve lojistiği organize eden aracı.

Geçici İthalatGümrük

Eşyanın belirli süreyle, vergileri askıda, geri çıkarılmak üzere ithali (fuar, test, ATA karnesi vb.).

GTİP / HSGümrük

Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu — eşyanın uluslararası sınıflandırma kodu (Armonize Sistem). Vergi oranı ve kısıtlar bu koda bağlıdır.

Gümrük MüşaviriGümrük

Gümrük işlemlerini yük sahibi adına yürüten yetkili meslek mensubu.

IntermodalTaşıma

Aynı yük ünitesinin (konteyner/dorse) birden çok taşıma türüyle (kara-deniz-demir) elleçlenmeden taşınması.

Konşimento (B/L)Belge

Bill of Lading — deniz taşımasında malın teslim alındığını gösteren, kıymetli evrak niteliğinde taşıma senedi.

LCLTaşıma

Less than Container Load — birden çok yükleyicinin parsiyel olarak paylaştığı konteyner.

Mal MukabiliÖdeme

Open Account — malın alıcıya teslimi sonrası ödeme; satıcı açısından en riskli yöntem.

ManifestoBelge

Bir taşıttaki tüm yüklerin dökümünü gösteren liste.

Mega TırTaşıma

İç yüksekliği artırılmış (≈3 m) tenteli dorse; daha fazla hacim (≈100 m³).

Menşe ŞahadetnamesiBelge

Malın hangi ülkede üretildiğini gösteren (tercihsiz) menşe belgesi; oda onaylı.

NavlunTaşıma

Taşıma ücreti (freight).

NCTSGümrük

Yeni Bilgisayarlı Transit Sistemi — transit beyanlarının elektronik yönetildiği AB/ortak transit sistemi.

OrdinoTaşıma

Delivery Order — konşimento karşılığı verilen, malın limandan/antrepodan teslim alınmasını sağlayan teslim emri.

Özet BeyanGümrük

Eşyanın gümrüğe sunulmasından önce verilen, taşıta/yüke dair ön bildirim.

Peşin ÖdemeÖdeme

Cash in Advance — mal sevkinden önce ödeme; alıcı açısından en riskli yöntem.

Proforma FaturaBelge

Satış öncesi düzenlenen, bağlayıcı olmayan teklif/ön fatura; akreditif ve sipariş için temel alınır.

ReeferTaşıma

Soğutmalı (frigorifik) konteyner/araç — ısı kontrollü yük.

Ro-RoTaşıma

Roll-on/Roll-off — tekerlekli araçların gemiye sürülerek yüklendiği taşıma.

Serbest DolaşımGümrük

Gümrük işlemleri tamamlanmış, ülke/birlik içinde serbestçe alınıp satılabilen eşya statüsü.

SupalanTaşıma

Eşyanın araç üstünden, antrepoya girmeden doğrudan gümrüklenip teslim edilmesi.

SürveyansGenel

Yükün miktar/kalite/ambalaj açısından bağımsız gözetim firmasınca kontrol edilmesi (ekspertiz).

T1Gümrük

Harici transit beyanı — AB'de serbest dolaşımda olmayan eşyanın gümrük gözetiminde, vergileri askıda taşınması (NCTS).

T2Gümrük

Dahili transit beyanı — AB'de serbest dolaşımdaki eşyanın transit statüsünü koruyarak taşınması.

THCTaşıma

Terminal Handling Charges — limanda yükleme/boşaltma elleçleme ücretleri.

TIR KarnesiBelge

Uluslararası karayolu transitinde gümrük teminatı ve mühürlü taşıma sağlayan belge; ara gümrüklerde kontrolü hızlandırır.

Ticari FaturaBelge

Satışın gerçekleştiğini gösteren, gümrük kıymetinin esası olan resmi fatura.

Vesaik MukabiliÖdeme

Cash Against Documents — belgelerin banka aracılığıyla, ödeme/poliçe kabulü karşılığı alıcıya teslimi.

Pratik özet niteliğindedir; resmi tanımlar için gümrük mevzuatı ve gümrük müşaviriniz esas alınmalıdır.