Ödeme Yöntemleri & Akreditif
Risk karşılaştırmasıDış ticarette ödeme yöntemi, alıcı ile satıcı arasındaki riski belirler. Aşağıda yöntemlerin risk dengesi ve akreditif (L/C) işleyişi özetlenir.
| Yöntem | Satıcı riski | Alıcı riski | Açıklama |
|---|---|---|---|
| Peşin Ödeme Cash in Advance | Düşük | Yüksek | Mal sevkinden önce ödeme. Satıcı için en güvenli, alıcı için en riskli. |
| Akreditif Letter of Credit | Düşük | Düşük | Banka, şartlar yerine geldiğinde ödeme garantisi verir. İki taraf için de en dengeli/güvenli. |
| Vesaik Mukabili Cash Against Documents | Orta | Orta | Belgeler banka aracılığıyla, ödeme/poliçe kabulü karşılığı alıcıya teslim edilir. |
| Mal Mukabili Open Account | Yüksek | Düşük | Mal tesliminden sonra ödeme. Alıcı için güvenli, satıcı için en riskli. |
Akreditif (L/C) nasıl işler?
- 1 Alıcı ve satıcı sözleşmede akreditif şartlarını belirler.
- 2 Alıcı, bankasına (amir banka) akreditif açtırır.
- 3 Akreditif satıcının bankasına (ihbar/lehtar bankası) iletilir.
- 4 Satıcı malı sevk eder, vesaiki (fatura, taşıma senedi, menşe…) bankasına sunar.
- 5 Belgeler akreditif şartlarına uygunsa banka satıcıya öder.
- 6 Belgeler alıcıya geçer; alıcı malı gümrükten/limandan çeker.
Akreditif güveni artırır ama banka komisyonu ve işlem yükü getirir; düşük tutarlı/güvenilir alıcıda vesaik veya mal mukabili tercih edilebilir. Ödeme şekli proforma ve sözleşmede netleştirilmelidir (sözlük’te terimler).