Yasir Erkam

Menşe & STA Rehberi

Hangi belge, hangi hat

Doğru menşe belgesi gümrük vergisi avantajının anahtarıdır. Aşağıdaki tablo hangi hatta hangi belgenin kullanıldığını, ardından Türkiye'nin serbest ticaret anlaşmalı (STA) ülkelerini özetler.

A.TR

Ne zaman: Türkiye ⇄ AB — sanayi ürünü

Gümrük Birliği kapsamında serbest dolaşım; gümrük vergisi yok. (Tarım & AKÇT ürünleri hariç.)

EUR.1

Ne zaman: Türkiye ⇄ STA'lı ülke / AB tarım ürünü

Tercihli menşe ispatı; indirimli ya da sıfır gümrük vergisi sağlar.

EUR-MED

Ne zaman: Pan-Avrupa-Akdeniz çapraz kümülasyon

Birden çok PAAMK ülkesi girdisiyle kümülasyon yapıldığında EUR.1 yerine.

Menşe Şahadetnamesi

Ne zaman: STA'sız ülke / alıcı talebi

Tercihsiz menşe ispatı; oda onaylı. Vergi avantajı sağlamaz, menşei belgeler.

Türkiye'nin STA'lı ülkeleri

Bölge	Ülkeler
EFTA	İsviçre, Norveç, İzlanda, Lihtenştayn
Birleşik Krallık	Birleşik Krallık (UK)
Balkanlar	Sırbistan, Bosna-Hersek, Arnavutluk, Kuzey Makedonya, Karadağ, Kosova
Asya-Pasifik	Güney Kore, Malezya, Singapur
Akdeniz / Orta Doğu	Fas, Mısır, Tunus, İsrail, Filistin, Lübnan, Ürdün
Diğer	Gürcistan, Moldova, Şili, Mauritius, Faroe Adaları, Sudan, Venezuela

AB ile ilişki STA değil Gümrük Birliği'dir (sanayi ürününde A.TR). STA listesi zamanla değişir (bazıları askıda/revizyonda olabilir); güncel durum ve menşe kuralları için Ticaret Bakanlığı ve gümrük müşaviriniz esas alınmalıdır. Belgelerin ayrıntısı için gümrük belge rehberine bakın.